ศาสนาซิกซ์

ศาสนาซิกข์ถือกำเนิดขึ้นในประเทศอินเดียเมื่อปี พ.ศ. ๒๐๑๒ ที่แคว้นปัญจาบซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย โดยมีพระศาสดานานักเทพ เป็นพระศาสดาองค์แรก พระองค์ทรงประสูติที่เมืองทัลวันดี (Talvandi) ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองลาฮอร์ (ปัจจุบันอยู่ในเขตแคว้นปัญจาบของปากีสถาน) ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 30 ไมล์ ปัจจุบันนี้เมืองที่ประสูติของพระองค์ได้เปลี่ยนเมืองเป็นเมือง “นันกาน่าซาฮิบ”ตามนามของพระศาสดาคุรุนานักเทพ           พระศาสดาคุรุนานักเทพมีความสนใจในศาสนา ได้ศึกษาศาสนาฮินดู และอิสลามมาแต่เยาวว์วัยและได้สนทนาธรรมกับนักบุญของทั้งสองศาสนา เมื่อเป็นหนุ่มพระองค์แต่งงานมีครอบครัว ต่อมาได้แยกตัวไปศึกษาและพิจารณาธรรม เมื่อค้นพบหลักธรรมแล้ว (ด้วยความเมตตาของพระผู้เป็นเจ้า) พระองค์ได้เสด็จออกเผยแพร่และแสดงหลักธรรมแก่บุคคลทั่วไปโดยไม่เลือกชั้นวรรณะและความเชื่อถือ ศาสนาซิกข์ถือกำเนิดขึ้นในประเทศอินเดียเมื่อปี พ.ศ. ๒๐๑๒ ที่แคว้นปัญจาบซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย โดยมีพระศาสดานานักเทพ เป็นพระศาสดาองค์แรก พระองค์ทรงประสูติที่เมืองทัลวันดี (Talvandi) ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองลาฮอร์ (ปัจจุบันอยู่ในเขตแคว้นปัญจาบของปากีสถาน) ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 30 ไมล์ ปัจจุบันนี้เมืองที่ประสูติของพระองค์ได้เปลี่ยนเมืองเป็นเมือง “นันกาน่าซาฮิบ”ตามนามของพระศาสดาคุรุนานักเทพ

พระศาสดาคุรุนานักเทพมีความสนใจในศาสนา ได้ศึกษาศาสนาฮินดู และอิสลามมาแต่เยาวว์วัยและได้สนทนาธรรมกับนักบุญของทั้งสองศาสนา เมื่อเป็นหนุ่มพระองค์แต่งงานมีครอบครัว ต่อมาได้แยกตัวไปศึกษาและพิจารณาธรรม เมื่อค้นพบหลักธรรมแล้ว (ด้วยความเมตตาของพระผู้เป็นเจ้า) พระองค์ได้เสด็จออกเผยแพร่และแสดงหลักธรรมแก่บุคคลทั่วไปโดยไม่เลือกชั้นวรรณะและความเชื่อถือ                ช่วงเวลานั้น ประเทศอินเดียตกอยู่ภายใต้การปกครองของราชวงศ์โมกุล ซึ่งนับถือศาสนาอิสลาม ขณะที่ชนส่วนใหญ่ในอินเดียนับถือศาสนาพราหมณ์และฮินดู จึงเกิดความขัดแย้งระหว่างกลุ่มผู้นับถือศาสนาทั้งสอง พระศาสดาคุรุนานักเทพได้เข้ามามีบทบาทในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง สั่งสอนให้ทั้งสองฝ่ายสามัคคีกัน ไม่แบ่งแยกซึ่งกันและกัน พระองค์มีสาวกในเบื้องต้นเพียงสองคน คนหนึ่งเป็นชาวชนบทฮินดู อีกคนหนึ่งเป็นนักดนตรีชาวมุสลิม ทั้งสองคนนี้ติดตามพระองค์ไปสอนศาสนาในที่ต่างๆ ในการเผยแพร่หลักธรรม พระศาสดาทรงบรรยายหลักธรรมเป็นโศลกหรือกาพย์กลอนในภาษาปัญจาบีและภาษาท้องถิ่นที่พระองค์เดินทางไป สาวกคนที่เป็นนักดนตรีก็ดีดเครื่องคนตรีให้เข้ากับทำนองเพลงบทสวด ปรากฏว่ามีชาวบ้านและคนทั่วไปจะมาฟังและให้ความสนใจมากมายในทุกแห่ง

ชาวซิกข์ต้องเข้าพิธีรับอมฤตและรักษาศาสนาลักษณ์ 5 ประการไว้ประจำกาย คือ

1. เกศา – ไว้หนวดเคราและผมโดยไม่ตัดตลอดชีวิต คงรักษาไว้ในรูปที่ธรรมชาติประทานให้   2. กังฆะ – หวีไม้เพื่อทำความสะอาดเกศา   3. กาแชร่า – กางเกงในขาสั้น เพื่อความสะดวกในการเดินทางและควบคุมกามอารมณ์   4. การ่า – กำไลเหล็กสวมที่มือขวา เพื่อรำลึกถึงคำปฏิญานและเตือนสติก่อนการกระทำผิดหรือชั่วร้าย 5. กีรปาน – กริช หรือ ดาบเพื่อป้องกันตนเองและผู้อ่อนแอที่ถูกกดขี่

และได้ทรงบัญญัติศาสนวินัย 4 ประการให้ชาวซิกข์ถือปฏิบัติ คือ ห้ามการกระทำที่ล่วงเกินต่อเกศา (ห้ามการตัด ถอน หรือโกน) ห้ามรับประทานอาหารที่เตรียมจากเนี้อสัตว์ที่ถูกฆ่าอย่างทรมาน ห้ามประพฤติผิดและล่วงเกินทางเพศกับบุคคลอื่นที่ไม่ใช่สามีหรือภรรยาของตน ห้ามเสพยาสูบหรือสิ่งเสพติดทุกชนิดทุกรูปแบบ พระศาสดา คุรุนานักเทพพระศาสดา คุรุอังฆัตเดวพระศาสดา คุรุอามัรดาส พระศาสดา คุรุรามดาส พระศาสดา คุรุอรยันเดว พระศาสดา คุรุฮัรโควินท์ พระศาสดา คุรุฮัรราเอ พระศาสดา คุรุฮัรกฤษณ พระศาสดา คุรุเตค บฮาดัร พระศาสดา คุรุโควินท์สิงห์ พระศาสดานิรันดร์กาล – พระศาสดา ศรีคุรุครันถ์ซาฮิบ    พระศาสดา คุรุโควินท์สิงห์  ( พ.ศ. ๒๒๐๙ - ๒๒๕๑ ) พระศาสดาองค์ที่สิบ ได้สถาปนาพิธีการบรรพชาของชาวซิกข์ขึ้นในปี พ.ศ. ๒๒๔๒ เพื่อเป็นการสร้างเอกลักษณะของชาวซิกข์ให้โดดเด่น โดยชาวซิกข์ห้าท่านแรกที่ผ่านการบรรพชาได้ถูกขนานนามว่า ปัญจปิยะ (ผู้ที่เป็นที่เคารพรักทั้งห้า) และพระองค์ยังได้ขอปัญจปิยะทั้งห้าทำพิธีบรรพชาให้พระองค์ด้วย ทั้งนี้เป็นการแสดงให้เห็นว่าไม่มีข้อแตกต่างใดๆระหว่างพระองค์ ผู้เป็นพระศาสดา และศิษย์ของพระองค์แต่ประการใด  และ ยังแสดงออกถึงจิตใจอันประเสริฐและความเป็นประชาธิปไตยของพระศาสดาอย่างแท้จริง                          ก่อนที่พระศาสดาคุรุโควินท์สิงห์จะสิ้นพระชนม์ พระองค์ทรงมีพระบัญชาให้ชาวซิกข์น้อมรับพระมหาคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ ศิรีคุรุครันถ์ซาฮิบ เป็นพระศาสดานิรันดร์กาลของชาวซิกข์ตลอดไป  อีกทั้งได้ทรงมอบอำนาจสูงสุดในการบริหารให้แก่ คาลซาปันท์  - สมาพันธ์มวลชนของชาวซิกข์                  พระศาสดาองค์ที่ห้า พระศาสดาคุรุอารยันเทพ ได้ทรงรวบรวมพระคัมภีร์ของพระศาสดาองค์ก่อนๆทั้งสี่พระองค์ รวมทั้งของพระองค์เอง และนักบุญนักบวชต่างๆไม่ว่าจะศาสนาใด ที่มีแนวคิดปรัชญาและความสัตย์รู้แจ้งเห็นจริง ในปี พ.ศ. ๒๑๔๗  ซึ่งมีพระนามว่า อาดิครันถ์ซาฮิบ เป็นพระคัมภีร์พระองค์เดียวในสากลโลกที่ได้มีการเรียบเรียงโดยพระศาสดา (ผู้ก่อตั้งศาสนา) ในช่วงสมัยพระชนม์มายุของพระองค์เอง                คุรุครันถ์ซาฮิบ คือ พระมหาคัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ของซิกข์สำหรับชาวซิกข์พระมหาคัมภีร์คือ องค์พระศาสดา พระศาสดาคุรุโควินท์  สิงห์ได้ทรงบัญญัติให้ชาวซิกข์เคารพ และปฏิบัติตามบทสั่งสอนในพระศาสดาคุรุครันถ์ซาฮิบ คือบทสวดภาวนา บทสรรเสริญ พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐสุด ในพระองค์เปี่ยมล้นด้วยบทแห่งความรัก สัจธรรม ความถ่อมตน มนุษย์ธรรม ความเมตตาขององค์พระผู้เป็นเจ้า ความรักในเพื่อนมนุษย์ วิธีควบคุมกิเลส ความเมตตาต่อมวลชีวิต ความบริสุทธิ์ของกายและใจ การค้นหาตนเองและพัฒนาจิตให้สูงส่ง ความเสมอภาคระหว่างชายและหญิง การรับใช้ผู้อื่น และ แนวทางดำรงค์ชีวิต ในปัจจุบันชาวซิกข์นับถือพระธรรมจากพระมหาคัมภีร์ คุรุครันถ์ซาฮิบเป็นพระศาสดานิรันดร์กาลสืบตลอดมา ศาสนาซิกข์ได้กำหนดแนวทางที่เรียบง่ายในการดำรงชีพโดยพึ่งตัวเองแล้วขอพรเมตตาจากพระผู้เป็นเจ้าในการที่จะบรรลุเป้าหมายนั้น สวดภาวนารำลึกนามพระผู้เป็นเจ้าดุจรากฐานแห่งชีวิต เขาจะรำลึกนามพระผู้เป็นเจ้าในดวงใจของเขาขณะประกอบกิจกรรมทั่วไป จะไม่คิดที่จะพึ่งพาอาศัยโชคชะตาหรือความหวังที่เลื่อนลอย ประกอบสัมมาอาชีวะโดยสุจริตธรรม เขาจะไม่เอาเปรียบหรือฉวยโอกาสผู้ใดและไม่ยอมให้ผู้อื่นฉวยโอกาส เขาจะพิสูจน์การนำเสนอที่สร้างสรรค์และมีคุณค่าด้วยธุรกรรมที่ซื่อสัตย์ ถึงพร้อมด้วยความหมั่นขยัน การรักษาเก็บออม การเลี้ยงชีพที่ดี การรับใช้มนุษยชาติ ซิกข์จะแบ่งปันรายได้ของเขาจากการประกอบสัมมาอาชีวะแก่ผู้ยากไร้ขัดสนในสังคมและทนุถนอมส่งเสริมงานประชาสงเคราะห์แก่มวลมนุษย์ให้เขาสามารถพึ่งตัวเองเลี้ยงดูแลครอบครัวของตนในทางเศรษฐกิจได้อย่างถาวร สอนให้มีความสันโดษ มีความรู้จักในการประมาณตนหรือมีความพอดีในการดำรงชีวิตของตนโดยการ ยอมรับทรัพย์สมบัติตามที่หามาด้วยความขยันหมั่นเพียรของตน ยอมรับฐานะและตำแหน่งการงานที่ได้รับตามความเหมาะสมปัญญาของตน ยอมรับทุกสิ่งตามที่หามาด้วยความชอบธรรมและพระเมตตาของพระศาสดา                         พระมหาคัมภีร์ ศิรีคุรุครันถ์ซาฮิบ ทรงวางแนวปฏิบัติอย่างสมดุลระหว่าง การกระทำ (กรรม) การปฏิบัติธรรม ( ศรัทธา สวดภาวนา ) และ ปัญญา ( ความรู้ ) โดยหลักการคือ ศาสนาแห่งความศรัทธา และเสียสละ คือ ร่างกาย - ประกอบสัมมาอาชีวะอย่างสุจริตธรรม เลี้ยงดู ดูแลครอบครัวและแบ่งปันช่วยเหลือผู้ยากไร้ จิต - รำลึก สวดภาวนาพระธรรม เป็นหนึ่งเดียวกับพระผู้เป็นเจ้า ปัญญา - ศึกษาพระธรรม รู้แยกชั่ว ดี และรับใช้สังคม พระศาสดาทรงดำรัสว่า “สาวกของพระผู้เป็นเจ้าไม่มีความปรารถนาในความหลุดพ้น เขาต้องการเพียงความรัก เมตตาของพระผู้เป็นเจ้าเท่านั้น ความสุขต่างๆในสวรรค์จะเทียบไม่ได้กับการรวมเป็นหนึ่งเดียวกับพระผู้เป็นเจ้า จุดหมายสุดท้ายของมนุษย์คือการรวมเป็นหนึ่งเดียวกับพระผู้เป็นเจ้า มนุษย์จะไม่กลายเป็นพระผู้เป็นเจ้า แต่จะเปรียบดุจประกายไฟที่รวมเข้ากับกองเพลิง นี่คือการเข้าใจสำนึกตัวเอง” ชาวซิกข์ทุกคนควรจะตื่นแต่เช้าตรู่  หลังจากอาบน้ำ ทำความสอาดร่างกาย จะสวดภาวนาสรรเสริญรำลึกถึงพระผู้เป็นเจ้า  “ วาเฮ่คุรุ “ “ จงตื่นแต่เช้า รำลึกนามของพระองค์  ภาวนา รำลึก องค์พระผู้เป็นเจ้าทั้งเช้าและค่ำ, เจ้า จะไร้ซึ่งความทุกข์เศร้าทั้งปวง  ศัตรูของเจ้าทั้งปวงจะมลายสูญ “ (คุรุครันถ์ซาฮิบ-๒๕๕) ทุกวันชาวซิกข์จะสวดภาวนาบทสวดทั้งห้า ดังต่อไปนี้ ตอนเช้า    :       ชัปฺซาฮิบ ,   ชาปฺซาฮิบ , และบทซาวัยเอ้๑๐บท ตอนเย็น   :        แร่ห์ราส ตอนดึก    :       ( ก่อนนอน )  โซเฮ่ล่า ชาวซิกข์จะต้องไปคุรุดวารา - ศาสนสถานซิกข์ - อย่างสม่ำเสมอทุกครั้งที่มีโอกาส     ศาสนสถาน ของศาสนาซิกข์จะเรียกว่า คุรุดวารา ซึ่งหมายถึงประตูหรือทางที่ทอดไปสู่พระศาสดา ในคุรุดวาราทุกแห่งพระศาสดาคุรุครันถ์ซาฮิบจะถูกอัญเชิญมาประทับฐานในห้องโถงใหญ่ซึ่งใช้เป็นสถานที่สวดภาวนา เจริญธรรมและประกอบศาสนากิจประจำวัน                ส่วนประกอบที่สำคัญของ คุรุดวารา คือ การร่วมเจริญธรรม - สังคัต และ ครัวประชาคมเสรี - ปังคัต ซึ่งรู้จักกันแพร่หลายในนาม คุรุ - กา - ลังคัร(Guru ka Langar) ครัวพระศาสดาครัวประชาคมเสรีนี้ มีจุดประสงค์เพื่อบริการอาหารสำหรับศาสนิกชนทุกคน นักเดินทาง นักธุดงค์ และผู้ที่มาสักการะ เป็นการแสดงออกถึงความเสมอภาค และ ความสัมพันธ์ฉันพี่น้อง ณ. ที่นี้ไม่ว่าจะสูงศักดิ์หรือต่ำต้อย มั่งมีหรือ ยากจน ทุกคนจะรับประทานอาหารชนิดเดียวกัน นั่งร่วมกันเป็นแถวเดียว ครัวนี้ดำเนินการโดยการร่วมใจ เสียสละของชาวซิกข์ด้วยกัน สถาบันครัวประชาคมเสรีนี้เป็นพลังดำเนินการสำคัญที่ได้สร้างความเสมอภาค                บุคคลทุกผู้วัยไม่จำกัดว่ามีวรรณะใด ความเชื่อถือใด มีประเพณีหรือสัญชาติใด จะสามารถเข้าไปสักการะภายในคุรุดวาราได้ ก่อนจะเข้าไปภายในอาคารคุรุดวารา ทุกคนจะต้องถอดรองเท้าและคลุมศีรษะของตน(ในกรณีที่ไม่ได้โพกผ้าสวมศีรษะเช่นชาวซิกข์) เมื่อเข้ามาในห้องโถงแล้ว จะบรรจงเดินไปทำความเคารพต่อพระศาสดาคุรุครันถ์ซาฮิบแล้วเดินมานั่งลง                ชาวซิกข์ไม่ว่าชายหรือหญิงจะสามารถประกอบพิธีสวดภาวนาหรือประกอบพิธีทางศาสนาอื่นๆได้โดยเสรี ศาสนพิธีอื่นๆเช่นการขับร้องบทสวดเป็นทำนองเพลงโดยใช้เครื่องดนตรีขับร้อง ในโอกาศพิเศษหรือในวันสำคัญทางศาสนาก็จะมีการขับร้องหรือกล่าวบทกวีสรรเสริญ และบรรยายถึงวีรกรรมของเหล่าวีรชนซิกข์ในประวัติศาสตร์                หลังจากสิ้นสุดศาสนพิธีต่างๆก็จะมีการสวด “อัรดาส“(Ardas) การสวดภาวนาซึ่งเป็นบทภาวนาขอพร วาเฮ่คุรุ ให้โปรดเมตตาประทาน สันติภาพ ความมั่งคั่ง และปกป้องมวลมนุษย์ชาติจากผองภัยทั้งปวง                              หลังจากเสร็จการสวดภาวนา ศาสนาจารย์จะอ่านบทสวดจากพระศาสดาคุรุครันถ์ซาฮิบ แล้วจะมีการแจกจ่ายขนมหวาน “ คาร่าปัรซาด “ (Kara Parsad) ซึ่งปรุงจากแป้ง,น้ำตาลและเนยแก่สาธุชนที่มาร่วมในพิธีทางศาสนาทุกคน ณ.คุรุดวาราทุกแห่งจะประดับ สัญลักษณ์ธงชัยของ คาลซา - นีชาน ซาฮิป ซึ่งเป็นธงสีเหลืองอมส้ม มีลักษณะเป็นผืนผ้าสามเหลี่ยม มีรูป คันด้า ( สัญญลักษณ์ดาบไขว้ วงแหวน ดาบสองคม ) เสาธงโดยทั่วไปจะคลุมด้วยผ้าสีเหลืองอมส้มและมีคันด้าโลหะติดตั้งอยู่บนยอดเสา                  ในศาสนาซิกข์จะไม่มีนักบวช - พระ หรือ นักบุญ แต่ว่าผู้ที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาประจำวัน จะถูกขนานนามว่า “ ครันธี่“ ( Granthi )ศาสนาจารย์ ผู้ที่นำสวดภาวนาเป็นทำนองเพลงจะมีนามว่า “ราฆี้” (Ragi ) สังคีตจารย์ และการร้องบทสวดเรียกว่า “ กีรตัน “ (Kirtan ) ซึ่งเป็นการสวดภาวนาสดุดี พระองค์ผู้ประเสริฐ - วาเฮ่คุรุ "ครันธี่" ( Granthi ) ศาสนาจารย์             “ราฆี้” (Ragi ) สังคีตจารย์ <><><> คุรุดวาราศรีคุรุสิงห์สภาในกรุงเทพมหานคร 565 ถนนจักรเพชร เขตพระนคร กทม รหัสไปรษณีย์ 10200 โทร : 02 2248097-8 ชาวซิกข์เดินทางเข้ามาสู่ประเทศไทยตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีการรวมตัวกัน ภายในชุมชนอย่างค่อนข้างมั่นคงและมีการคัดเลือกกลุ่มผู้นำภายในชุมชนของตนเพื่อประกอบกิจกรรมทางศาสนาและสังคม เมื่อมีชาวซิกข์มาอยู่ในประ เทศไทยเป็นจำนวนมากขึ้น ชาวซิกข์เหล่านั้นจึงจัดตั้งศาสนสถานถาวรขึ้นในปี พ.ศ. 2475 ซึ่งนับเป็นการเริ่มต้นของการก่อตั้งศรีคุรุสิงห์สภาอย่างเป็นทางการ      ภาพแสดงมุมต่างๆในศาสนสถาน ศรีคุรุสิงห์สภา – กรุงเทพฯ      ปัจจุบันทุกเช้าจะมีการชุมนุมเจริญธรรม ณ ศาสนสถานแห่งนี้ในวันปรกติตั้งแต่เวลา 6.30 น. ถึงเวลา 9.30 น.      และในวันอาทิตย์ตั้งแต่เวลา 6.30 น. ถึงเวลา 12.30 น. 1. วันประสูติพระศาสดาคุรุโควินท์สิงห์  วันที่ 5 มกราคมของทุกปี  ชาวซิกข์จะเฉลิมฉลองเป็นวันคล้ายวันประสูติของพระศาสดาคุรุโควินท์สิงห์(พระศาสดา พระองค์ที่สิบแห่งศาสนาซิกข์)พระองค์ประสูติเมื่อวันที่ 22 ธันวาคมพ.ศ. 2209 ณ เมืองปัตนาซาฮิบในแคว้นบีฮาร ประเทศอินเดีย 2. วันที่ 14 เมษายน “วันวิสาขี”เป็นวันที่พระศาสดาคุรุโควินท์สิงห์ทรงสถาปนาประชาคมซิกข์ (คาลซา) ในปีพ.ศ. 2242 เป็นครั้งแรก และได้ทรงประทาน“อมฤต”และศาสนสัญญลักษณ์ “ 5ก” เป็นศาสนสัญลักษณ์ประจำกายของซิกข์ศาสนิกชน 3. วันที่ 16 มิถุนายน เป็นวันคล้ายวันสละชีพเพื่อ พิทักษ์ธรรมของพระศาสดาคุรุอรยันเดว พระศาสดาพระองค์ที่ 5 แห่งศาสนาซิกข์ในปี พ.ศ. 2149  4. วันที่ 1 กันยายน วันปฐมปรากาศของพระมหาคัมภีร์ศิรีคุรุครันถ์ซาฮิบซึ่งรวบรวมโดยพระศาสดาคุรุอรยันเดวในปี พ.ศ. 2147 และได้อัญเชิญมาปัรกาศใน ศิริฮัรมันดิรซาฮิบ เมืองอมฤตสระ 5. วันที่ 20 ตุลาคม เป็นวันที่พระศาสดาคุรุโควินท์สิงห์ พระศาสดาพระองค์ที่สิบได้ทรงสถาปนาพระมหาคัมภีร์ศิริคุรุครันถ์ซาฮิบเป็นพระศาสดานิรันดร์กาลแห่งศาสนาซิกข์สืบทอดต่อมา 6. วันขึ้นสิบห้าค่ำเดือนสิบสอง เป็นวัน คล้ายวันประสูติของพระปฐมศาสดาคุรุนานักเทพ เมื่อปี พ.ศ. 2012  7. วันที่ 24 พฤศจิกายน เป็นวันรำลึกถึงการสละชีพของ พระศาสดาคุรุเตคบฮาดัร(พระศาสดาพระองค์ที่ 9 ของซิกข์) เพื่อดำรงค์รักษาไว้ซึ่งเสรีภาพในการนับถือและความเป็นธรรมสำหรับประชาชนทั้งมวลในประเทศอินเดีย หมายเหตุ : ชาวซิกข์ในกรุงเทพฯและต่างจังหวัดจะเฉลิมฉลองวันสำคัญเหล่านี้ในศาสนสถาน – คุรุดวารา โดยมีการสวดภาวนาพระมหาคัมภีร์ศิรีคุรุครันถ์ซาฮิบอย่างต่อเนื่อง 48 ชั่วโมงเวลาเช้าและค่ำมีการชุมนุมเจริญธรรมในคุรุดวารา ทุกเช้าและค่ำมีการเลื้ยงอาหารแก่ศาสนิกชนทุกศาสนาที่มาร่วมชุมนุมเจริญธรรม (ขับร้องสวดภาวนาสรรเสริญคุณพระผู้เป็นเจ้าและบรรยาย พระธรรมจากพระมหาคัมภีร์โดยศาสนจารย์) นิกาย : ในศาสนาซิกข์มีนิกายเกิดขึ้นภายหลังที่พระศาสดาคุรุโควินท์สิงห์ได้ทรงสถาปนาพระมหาคัมภีร์ศิรีคุรุครันถ์ซาฮิบเป็นพระศาสดานิรันด์กาลจำนวนหนึ่ง ซึ่งจะมีศาสนิกชนนับถือศาสนจารย์ของตนเป็นพระศาสดาสืบทอดศาสนา แต่ส่วนมากมักจะไม่ได้รับการนับถือจากสังคมส่วนใหญ่ จึงเหลือเพียงนิกายที่สำคัญเพียงหนึ่งนิกาย คือ นิกายนามธารี ในประเทศไทยมีศาสนิกชนชาวนามธารีมากมายพอสมควรและมีบทบาททางด้านสังคมที่สำคัญและสมควรสรรเสริญ ดังมีรายละเอียดต่อไปนี้ .........ชาวซิกข์ส่วนใหญ่จะอยู่ในรัฐปัญจาบ ประเทศอินเดีย ปัจจุบันมีจำนวน ประมาณ 30 ล้านคน .........ในประเทศแคนาดา 5 แสนคน ในประเทศอเมริกา 3 แสนคน .........ในประเทศไทยประมาณ 5 หมื่นคน ประกอบอาชีพเป็นพ่อค้า นักอุตสาหกรรม และแพทย์ .........ศูนย์กลางของใหญ่ของศาสนาซิกข์อยู่ที่นครอมฤตสระ ในรัฐปัญจาบ ประเทศอินเดีย                ฮัรมันดิรซาฮิบ (สุวรรณวิหาร) ฮัรมันดิรซาฮิบ ซึ่งหมายถึง วิหารของพระผู้เป็นเจ้า จะเป็นที่รู้จักกันทั่วไปในนามของ สุวรรณวิหาร ประดิษฐานอยู่ในเมืองอัมฤตสระ รัฐปัญจาบ ประเทศอินเดีย สุวรรณวิหารแห่งนี้เป็นสัญลักษณ์แห่งความเชื่อมั่น ทางด้านจิตใจและขนบธรรมเนียมประเพณี ประวัติศาสตร์ของชาวซิกข์ เป็นศูนย์กลาง ศูนย์รวมแห่งความศรัทธาที่ชาวซิกข์จะไปเยี่ยมเยียนถวายความเคารพในทุกวโรกาส ตัววิหารหลักจะเคลือบด้วยแผ่นทองคำประดิษฐานอยู่กลางสระน้ำสี่เหลี่ยมขนาดด้านละ 150 เมตรและบริเวณลานกว้างรอบสระสำหรับเป็นทางเดินกว้าง 18 เมตร จะมีทางเดินไปสู่อาคารองค์วิหารกลางสระน้ำยาว 60 เมตร ตัวอาคารจะมีขนาดประมาณ 12 x 12 เมตร ตั้งอยู่บนฐานรอบนอกขนาด 20 x 20 เมตรในกลางสระน้ำ ฮัรมันดิรซาฮิบจะมีประตูทางเข้าออกทั้งสี่ทิศ เพื่อให้สาธุชนไม่ว่าจะมาจากทิศทางใด ชั้นวรรณะใด นับถือเช่นใด จะมาเวลาใด ก็สามารถเข้ามาถวายความเคารพได้ทุกทิศทาง                พระศาสดาคุรุอามัรดาส (พระศาสดาพระองค์ที่ 3) ทรงมอบ หมายให้ รามดาส (ซึ่งต่อมาทรงเป็นพระศาสดาคุรุรามดาส) ดำเนินก่อสร้างศาสนสถานที่จะเป็นศูนย์กลางในการประกอบพิธีกรรม และ ศูนย์รวมของชาวสิกข์ในอนาคต พระศาสดาคุรุรามดาสทรงให้ดำเนินการขุดสระน้ำและเริ่มการก่อสร้างในปี ค.ศ. 1577 พระศาสดาคุรุอรยันเดว (พระศาสดาพระองค์ที่ห้า) ทรงดำเนินงานต่อจนเสร็จงานขุดสระในปี ค.ศ. 1588 หลังจากนั้นพระองค์ให้ดำเนินการก่อสร้างอาคารวิหารกลางสระน้ำ ซึ่งก่อสร้างแล้วเสร็จในปี ค.ศ. 1601 พระศาสดาทรงโปรดเมตตาให้นักบวชมุสลิมนามว่า มีอามีร เป็นผู้วางศิลาฤกษ์ของการก่อสร้างตัวอาคารสุวรรณวิหาร เป็นการแสดงถึงการไม่ถือชั้นวรรณะ นิกายศาสนา ความเชื่อถือใดทั้งสิ้น ยึดมั่นในพระผู้เป็นเจ้า (วาเฮ่คุรุ) ทรงเป็นผู้สร้างและสถิตอยู่ในทุกสรรพสิ่งที่ทรงสร้าง พระศาสดาทรงประกอบพิธีอัญเชิญสวดพระมหาคัมภีร์คุรุครันถ์ซาฮิบเป็นปฐมกาลในสุวรรณวิหารเมื่อปี ค.ศ. 1604 © สงวนลิขสิทธ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์โดย กรมการศาสนา ห้ามนำข้อมูลในเว็บไซต์นี้ ไปเผยแพร่ต่อโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร ในศาสนาสิขแบ่งออกเป็นหลายนิกาย แต่มีนิกายที่สำคัญ ๆ ๒ นิกาย คือ            ๑. นิกายนานักปันณิ แปลว่า ผู้ปฏิบัติตามธรรมของท่านคุรุนานัก (ศาสดาองค์แรก) ผู้นับถือนิกายนี้จะไม่เข้าปาหุล หรือ ล้างบาป และไม่รับ “ก” ทั้ง ๕ ประการ            ๒. นิกายนิลิมเล แปลว่า นักพรตผู้ปราศจากมลทิน บางแห่งเรียกนิกายนี้ว่า “นิกายขาลสา” หรือ “นิกายสิงห์” ผู้นับ ถือนิกายนี้จะดำเนินตามคำสอนของท่านคุรุโควินทร์สิงห์ (ศาสดาองค์ที่ ๑๐) โดยเฉพาะในเรื่องปาหุล หรือล้างชำละล้าง บาป ให้ตนเป็นผู้บริสุทธิ์ (ขาลสา) และเมื่อรับ “ก” ทั้ง ๕ แล้วก็ใช้นามสิงห์ต่อท้ายได้ นอกจาก ๒ นิกายดังกล่าวข้างต้นแล้ว ยังมีนิกายแยกย่อยอีกมากมาย เช่น นิกายอุทาสี หมายความว่า ผู้วางเฉยต่อโลก นิกายอกาลี คือ ผู้บูชาพระผู้เป็นเจ้านิรันดร  นิกายสุธเร คือ นักพรตผู้บริสุทธิ์  นิกายทิวเนสาธุ หมายถึง นักบุญผู้เมา (ในพระเจ้า)  นิกายริมเลสาธุ หมายถึง นักบุญผู้ไม่มีมลทิน  นิกายนามธารี แปลว่า ผู้ทรงไว้ หรือผู้เทิดทูลพระนามของพระเจ้า หรือผู้มั่นอยู่ในนามของพระเจ้า ผู้นับถือนิกายนี้จะแต่งตัวขาวล้วน ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มของมึนเมา ไม่กินเนื้อสัตว์ ถือว่าคุรุของศาสนาสิขมีต่อจากศาสดาองค์ที่ ๑๐ มาทุกระยะ (ต่างไปจากนิกายอื่นที่ถือว่า คุรุผู้เป็นศาสดาของศาสนาสิขมีเพียง ๑๐ องค์ เท่านั้น และไม่มีคุรุสืบต่ออีก แต่จะนับถือพระคัมภีร์ครันถะสาหิปเป็นศาสดาแทน)            กระนั้นก็ตามนิกายอื่น ๆ ที่มิได้กล่าวถึงในที่นี้กว่า ๒๐ นิกายล้วนมีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย เป็นต้นว่า เครื่องแต่งกาย การโพกผ้า ที่บางนิกายใช้สีฟ้า สีขาว และสีแดง เป็นต้น หรือการตัดผม การโกนหนวดเครา เป็นต้น